به گزارش خبرنگار بینالملل تازههای اقتصاد، ذخایر نفتی آمریکا، بهویژه ذخیره استراتژیک نفت (SPR)، در تابستان ۲۰۲۶ به شاخصی از شکنندگی جدید در بازار انرژی آمریکا تبدیل شده است.
تازهترین دادههای رسمی وزارت انرژی و اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) نشان میدهد که موجودی SPR به حدود ۳۱۹.۵ میلیون بشکه سقوط کرده و به پایینترین سطح از آوریل ۱۹۸۳ رسیده است. در همین حال، موجودیهای تجاری نفت خام، بنزین و فرآوردههای تقطیری نیز زیر فشار کاهش تقاضا، اختلالات منطقهای و برداشتهای پیاپی از ذخایر دولتی قرار گرفتهاند.
بر پایه دادههای EIA در گزارش هفتگی نفتی مورخ ۸ ژوئیه ۲۰۲۶، موجودی نفت خام در SPR در هفته منتهی به ۳ ژوئیه ۶.۲ میلیون بشکه کاهش یافت و به ۳۱۹.۵ میلیون بشکه رسید. این رقم در برابر ظرفیت مجاز ۷۱۴ میلیون بشکهای ذخیرهگاه، تنها حدود ۴۵ درصد ظرفیت را نشان میدهد.
همزمان، EIA اعلام کرده است که ذخایر تجاری نفت خام آمریکا بدون احتساب SPR نیز در هفته منتهی به ۳ ژوئیه ۶.۱ میلیون بشکه کاهش یافت و به ۴۱۲.۱ میلیون بشکه رسید، رقمی که حدود ۷ درصد پایینتر از میانگین پنجساله است.
به این ترتیب، آمریکا در وضعیتی قرار گرفته که نه فقط ذخیره راهبردیاش سبک شده، بلکه بالشتک تجاری بازار نیز باریکتر شده است؛ یعنی اگر شوکی در عرضه رخ دهد، فضای مانور پالایشگاهها و دولت برای مدیریت قیمتها محدودتر خواهد بود.
چرا ذخایر انرژی آمریکا آسیبپذیر شدهاند؟
فرسودگی ساختاری ذخیرهگاهها
وال استریت ژورنال در گزارش خود اشاره میکند که برداشتهای مکرر از SPR فشار فیزیکی قابلتوجهی بر سامانه وارد کرده است؛ از چاههای فرسوده و پمپهای نشتیدار تا استهلاک غارهای نمکی ساحل خلیج مکزیک. این نکته مهم است، زیرا مسئله تنها کم شدن نفت نیست؛ بلکه ظرفیت واقعی برای ذخیرهسازی، تزریق و برداشت امن نیز در معرض تضعیف قرار گرفته است.
کاهش شدید سطح موجودی در برابر ظرفیت اسمی
وزارت انرژی آمریکا در صفحه رسمی خود میگوید ظرفیت مجاز این ذخیرهگاه ۷۱۴ میلیون بشکه است. اما موجودی فعلی در حدی پایین آمده که این ذخیره در برابر یک بحران بزرگ، مانند اختلال در تنگه هرمز یا حمله به زیرساختهای خلیج مکزیک، دیگر آن سپر سابق نیست.
تمرکز جغرافیایی در ساحل خلیج آمریکا
طبق اعلام وزارت انرژی، SPR فقط در چهار سایت در تگزاس و لوئیزیانا متمرکز است: برایان موند، بیگ هیل، بایو چاکتاو و وست هکبری. این تمرکز جغرافیایی، هرچند از نظر عملیاتی کارآمد است، اما از منظر امنیتی یک ریسک مهم محسوب میشود: یک رخداد شدید اقلیمی، اختلال برق، آسیب زیرساختی یا حادثه صنعتی میتواند چندین محل را همزمان تحت فشار قرار دهد.
وابستگی به پالایشگاههای ساحل خلیج مکزیک
نکته مهم دیگر، وابستگی بخش بزرگی از ظرفیت پالایشی آمریکا به همان منطقهای است که SPR در آن قرار دارد. EIA در گزارشهای مرتبط با پالایش نشان داده که ساحل خلیج مکزیک بیش از نیمی از ظرفیت پالایشی آمریکا را در خود جای داده است. اگر این منطقه با طوفان، قطعی برق، حمله سایبری یا اختلال لجستیکی روبهرو شود، هم عرضه پالایششده و هم امکان برداشت/جابهجایی ذخایر دولتی آسیب میبیند.
فشارهای بازار
بازار نفت جهانی در سال ۲۰۲۶ بار دیگر نشان داده که به سرعت به ریسکهای ژئوپلیتیک واکنش میدهد. در گزارش رویترز مورخ ۶ ژوئیه ۲۰۲۶، کاهش موجودی SPR به ۳۱۹.۵ میلیون بشکه با این توضیح همراه بود که آمریکا برای جبران کمبود موجودی جهانی و مهار قیمت سوخت، برداشتهای گستردهای را انجام داده است.
همزمان، گزارش رویترز در ۹ ژوئیه ۲۰۲۶ پیشبینی کرده که خرید مجدد یا بازپر کردن ذخایر استراتژیک میتواند تا ۲۰۲۸ از قیمت نفت حمایت کند؛ یعنی بازار حالا نه فقط به تخلیه SPR، بلکه به مسیر بازسازی آن نیز واکنش نشان میدهد.
این وضعیت یک پیام روشن دارد: SPR دیگر فقط ابزار دولت آمریکا نیست؛ خودِ سیاست ذخایر نیز به بخشی از معادله قیمتگذاری جهانی تبدیل شده است.
نقاط ضعف کلیدی ذخایر نفتی آمریکا
کاهش حاشیه امنیت
سطح ۳۱۹.۵ میلیون بشکه در برابر ظرفیت ۷۱۴ میلیون بشکه به این معناست که حاشیه امنیت آمریکا در شرایط بحران کمتر شده است. در گذشته SPR میتوانست برای مدت طولانیتری شوک عرضه را جذب کند؛ اکنون دامنه پاسخگویی آن محدودتر است.
پیری زیرساخت
فرسایش چاهها، پمپها و سامانههای انتقال، یک ریسک پنهان، اما جدی است. حتی اگر نفت در مخازن وجود داشته باشد، زیرساخت معیوب میتواند سرعت برداشت اضطراری را کاهش دهد.
ناهماهنگی میان ذخایر دولتی و نیاز بازار
کاهش همزمان ذخایر تجاری، بنزین و دیستیلیتها نشان میدهد که بازار داخلی همزمان با SPR تحت فشار است. EIA گزارش داده که موجودی بنزین ۷ درصد و موجودی دیستیلیتها ۸ درصد پایینتر از میانگین پنجساله قرار دارد. چنین وضعی معمولاً به معنای حساسیت بالاتر در قیمت سوخت و شکنندگی بیشتر در فصل اوج تقاضاست.
آسیبپذیری ژئوپلیتیک
در گزارش الجزیره آمده است که تنها حدود ۷ درصد نفت مصرفی آمریکا از تنگه هرمز عبور میکند؛ با این حال، قیمت داخلی آمریکا همچنان به بحرانهای آن منطقه حساس است، زیرا نفت کالایی جهانی است و قیمت آن از بازار بینالمللی میآید.
خطراتی که آمریکا را تهدید میکند
شوک عرضه در خلیج فارس
هرگونه اختلال در تنگه هرمز، حتی اگر مستقیماً نفت آمریکا را متوقف نکند، میتواند قیمت جهانی را بالا ببرد و از مسیر قیمت بنزین، دیزل و هزینه حملونقل به اقتصاد آمریکا ضربه بزند.
طوفانها و اختلالات ساحل خلیج مکزیک
با توجه به تمرکز SPR و پالایشگاهها در سواحل تگزاس و لوئیزیانا، فصل طوفان میتواند همزمان ذخیرهگاه، پالایش و صادرات را مختل کند.
فرسایش عملیاتی در ذخایر
اگر تعمیر و بازسازی غارهای نمکی و سامانههای پمپاژ عقب بماند، امکان استفاده سریع از SPR در بحران بعدی کاهش مییابد؛ یعنی نفت هست، اما دسترسی به آن ممکن است بهموقع نباشد.
فشار سیاسی برای استفاده مداوم از SPR
دولتها معمولاً در برابر افزایش قیمت بنزین وسوسه میشوند از SPR استفاده کنند. اما تکرار این سیاست، ذخیره را از نقش «بیمه اضطراری» به ابزار مدیریت کوتاهمدت بازار تقلیل میدهد.
ذخایر نفتی آمریکا امروز در نقطهای حساس قرار دارند: کمتر از همیشه، اما مهمتر از همیشه. کاهش SPR به پایینترین سطح از ۱۹۸۳، افت همزمان ذخایر تجاری، و گزارشهای مربوط به فرسودگی زیرساخت، نشان میدهد که آمریکا با یک مشکل دوگانه مواجه است: هم ذخایر کم شدهاند و هم سامانه نگهداری و برداشت از آنها تحت فشار است.
در چنین شرایطی، تهدید اصلی فقط کمبود بشکه نیست؛ بلکه کاهش توان واکنش سریع در برابر بحرانهای ژئوپلیتیک، اقلیمی و فنی است. اگر واشنگتن نتواند میان بازسازی SPR، افزایش ظرفیتهای عملیاتی و مدیریت هوشمند برداشتها توازن برقرار کند، ذخیرهگاه استراتژیک از یک ابزار بازدارنده به یک نقطه ضعف استراتژیک تبدیل خواهد شد.
نظر شما